VAN FANFARE TOT SPETTERS VRIJWEL UITVERKOCHT
Juli 2010 - Van Fanfare tot Spetters, het boek over de Nederlandse speelfilm tussen 1958 en 1980, is zo goed als uitverkocht. Uitgeverij Bas Lubberhuizen heeft nog enkele tientallen exemplaren, die aldaar verkrijgbaar blijven zolang de voorraad strekt. Het boek komt niet in de ramsj.
BERT HAANSTRA - FILMER VAN NEDERLAND
'Een prachtig tijdsbeeld van het naoorlogse Nederland.'
(Historisch Nieuwsblad)
Bert Haanstra - Filmer van Nederland stond met vier andere titels op de shortlist voor de Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs 2010, ook bekend als de Soldaat van Oranje Prijs. Er waren 104 inzendingen. Eerder stond Gevaarlijk leven. Een biografie van Joris Ivens op de shortlist voor de Gouden Uil (1996) en de Dordtse Biografieprijs (1997). Het zijn de enige boeken over film die in Nederland ooit tot de shortlist voor een algemene boekenprijs zijn doorgedrongen.
De distributie van Bert Haanstra - Filmer van Nederland is na het verscheiden van uitgeverij Mets & Schilt overgegaan naar Uitgeverij Balans, Amsterdam. De winkelprijs is 19,90. Het nieuwe ISBN-nummer is 978 94 6003 2561.
Zie voor de omslag in hogere resolutie de PDF
Zie voor het persbericht de PDF
Voor meer over Bert Haanstra: www.berthaanstra.nl
ZEGT EEN BEELD ECHT MEER DAN DUIZEND WOORDEN?
Op 6 en 7 februari 2010 vond in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam het bruisende en door velen bezochte Weekeinde van het Fotoboek plaats onder het motto 'Verhalen vertellen'. Er waren tentoonstellingen, een fotoboekenmarkt en debatten en lezingen. Fotografen konden hun projecten pitchen voor subsidiegevers.
Diverse topfotografen, onder wie de Brit Julian Germain, hielden voordrachten over hun werk. Ook in diverse andere lezingen kwam het thema 'Verhalen vertellen' aan de orde. Tijdens het Weekeinde heb ik een lezing gehouden onder de titel 'Zegt een beeld echt meer dan duizend woorden?' Het was een pleidooi voor fotoboeken met een nieuwe synthese tussen woord en beeld, waarbij fotografen en schrijvers vanaf het begin aan een gezamenlijk project werken. De inspiratie ervoor is vooralsnog meer te vinden in tijdschriften dan in boeken, bijvoorbeeld in de reportages van het Amerikaanse weekblad Life.
HAALBAARHEIDSONDERZOEK SPAARNESTAD
In augustus 2008 heb ik een vooronderzoek naar Uitgeverij Spaarnestad afgerond. Doel was bronnen te inventariseren en op basis daarvan de mogelijkheden na te gaan voor een vervolgstudie naar de manier waarop persfoto's in de loop der jaren tot stand zijn gekomen en in de nieuwsvorming zijn gebruikt door de kranten en tijdschriften van het voormalige Spaarnestad/VNU-concern.
In het onderzoek naar de Nederlandse fotografie gaat de aandacht meestal uit naar esthetiek, auteurschap en naar sommige aspecten van de maatschappelijke context. Dit geldt ook voor het onderzoek naar de fotojournalistiek. Maar er zijn andere, vrijwel onontgonnen gebieden te exploreren.
Een van deze terreinen is de fotografie, speciaal de fotojournalistiek, gezien als onderdeel van een bedrijfsmatig productieproces.
Een voorbeeld hiervan is de voormalige Uitgeverij Spaarnestad. Hier was op het gebied van de fotojournalistiek elk stadium van de productieketen binnen één bedrijf aanwezig: fotografen (deels in vaste dienst) – redacties – fotostudio's – fotoarchief – vormgevers – drukkerij – een groot aantal eigen tijdschriften en dagbladen – distributie. Doordat er een breed scala aan tijdschriften en kranten werd gemaakt: dagbladen, familiebladen, damesbladen, jeugdbladen en talloze andere periodieken, kon Spaarnestad de markt over de hele breedte bespelen.
Alle stadia in het productieproces hadden invloed op het gebruik van foto's door het Spaarnestad-concern. Dat de namen van fotografen voor de oorlog zelden werden vermeld, geeft de werkelijke verhoudingen weer: de fotograaf was nauwelijks meer dan een radertje in een systeem. Dit geldt uiteraard niet alleen voor Spaarnestad, het is evengoed van toepassing op elk ander kranten- of tijdschriftenbedrijf van enige omvang. Hoe foto's werden en worden gebruikt wordt bepaald de organisatie als geheel, die een optelsom is van allerlei persoonlijke, technische, organisatorische, economische, maatschappelijke, ideologische en esthetische factoren.
Voor zover mij bekend wordt er ook in het buitenland weinig onderzoek gedaan vanuit dit gezichtspunt. De inspiratie ervoor komt vooral uit de Amerikaanse filmwetenschap waar al langer een richting bestaat die onderzoek doet naar de invloeden van de bedrijfsmatige productie in al zijn aspecten.
Vanuit deze gedachte heb ik mijn verkennende onderzoek naar Spaarnestad gedaan. Een grote handicap bleek dat Spaarnestad – net als waarschijnlijk de meeste bedrijven – bij het woord onderzoek eerder aan de belastingdienst heeft gedacht dan aan historische research. Documentatie die wij nu belangrijk vinden verdween met de vuilnisophaaldienst. Ook bij tal van andere ooit aan Spaarnestad gelieerde bedrijven en instellingen bleek nauwelijks bruikbaar archiefmateriaal aanwezig. Deze inventarisering was nog niet eerder gedaan. De conclusie moest wel luiden dat het beoogde vervolgonderzoek naar Spaarnestad niet haalbaar was.
Dit soort bedrijfsonderzoek zal door gebrek aan bronnen vaker problemen opleveren. Niettemin blijft het zinvol naar mogelijkheden te zoeken voor fotografieonderzoek vanuit bovenstaande invalshoek. Het kan een essentiële dimensie toevoegen aan de manier waarop we tegen de fotojournalistiek aan kijken.
IVENS-BIOGRAFIE NU COMPLEET EN GRATIS ONLINE
De Engelstalige versie van de biografie van Joris Ivens, Living Dangerously. A Biography of Joris Ivens, staat nu compleet online. U kunt het boek hier gratis downloaden in PDF.
'An essential addition to the literature on the documentary in English.' (Professor Brian Winston in Viewfinder, Londen)
De Engelstalige uitgave blijft ook in druk verkrijgbaar bij Amsterdam University Press en University of Chicago Press. De Turkse editie verscheen in 2008 bij uitgeverij Hayalet in Istanbul.
De Nederlandse editie is uitverkocht, maar verschijnt najaar 2010 ook gratis online.
SYMPOSIUM 'HAANSTRA EN HOLLAND'
Op 17 november 2006 vond in het Filmmuseum het uitverkochte symposium 'Haanstra en Holland' plaats. Filmregisseur Bert Haanstra was gefascineerd door Nederland en de Nederlanders. Vele van zijn films gaan over dit onderwerp, en massa's landgenoten herkenden zich in het beeld dat hij gaf van het land en zijn bewoners. Zijn belangrijkste werk over Nederland stamt uit de jaren vijftig en zestig en documenteert bij uitstek de tijdgeest.
Hierdoor is het niet alleen interessant voor filmhistorici of -wetenschappers, het is minstens zo belangwekkend voor mensen uit andere vakgebieden. Vanuit deze gedachte spraken op het symposium antropoloog Rob van Ginkel, antropoloog Gerard Rooijakkers, historicus en Haanstra-onderzoeker Hans Schoots, socioloog Kees Schuyt, landschapshistoricus Ed Taverne en historicus en mediawetenschapper Frank van Vree. Lees verder...
COLUMNS IN DE FILMKRANT
'Filmhistoricus Hans Schoots legt maandelijks de filmkritiek op de sofa', luidde de aanhef van de column 'Analyze this' in de Filmkrant.
Lees verder...
