LAATSTE UPDATE VRIJDAG 17 MEI 2013
Op deze website vindt u een aantal van mijn artikelen over maatschappij, geschiedenis en cultuur. Ze zijn verschenen in publieksbladen en in wetenschappelijke en vakpublicaties. Verder vindt u hier teksten uit mijn boeken en nieuwtjes.
Contact: info@hansschoots.nl
Alle teksten op deze site © Hans Schoots
STROMENLAND IN BRANDS MET BOEKEN
Op 12 mei ging Brands met Boeken over Het been in de IJssel van Joris van Casteren en Stromenland van Hans Schoots. Bekijk hier de tv-uitzending...
'STROMENLAND VERPLICHTE STOF VOOR ELKE ZEEUWSE POLITICUS'
Op vrijdag 19 april 2013 werd Stromenland. De wereld rond de Westerschelde gepresenteerd bij boekhandel De Drvkkery op de Markt in Middelburg. 'Dit boek is verplichte stof voor elke Zeeuwse politicus', verklaarde het Zeeuwse voormalig Tweede Kamerlid Siem Buijs. Lees verder onder de rubriek Nieuws
Stromenland gaat over:
* De toekomst van Zeeland
* Beter beheer van de Westerschelde
* Internationale havenpolitiek
* Goede nabuurschap tussen België/Vlaanderen en Nederland
__________________________________________________
NEDERLAND
2013: TWEEHONDERD JAAR KONINKRIJK?
In 2013 wordt in ons land tweehonderd jaar koninkrijk gevierd. Over de data kan worden getwist. Na het einde van de Franse Tijd (1795-1813) kwam in Nederland een Oranje op de troon. In 1813 keerde prins Willem - de zoon van stadhouder Willem V - terug uit Engeland, in 1814 werd hij 'soeverein vorst', maar pas in 1815 officieel koning Willem I.
Dan was er nog Lodewijk Napoleon, die in 1806 door de Franse bezettingsmacht, of preciezer door keizer Napoleon Bonaparte, tot koning van Holland werd uitgeroepen en dat tot 1810 bleef. Daarna kregen we een keizer, want Nederland werd in 1810 door Frankrijk geannexeerd en zelfs de schijn van zelfstandigheid verdween.
Koning Willem I dankte zijn hoge positie voor een belangrijk deel aan de inspanningen van Gijsbert Karel van Hogendorp, maar ook aan een internationaal machtsspel: Europese grootmachten zagen ten noorden van Frankrijk graag een krachtig vorstendom, dat ook België omvatte. Mijn artikel hierover verscheen in Historisch Nieuwsblad. Lees verder...
DE DONKERE KAMER VAN DAMOKLES IN DE FILM
Fons Rademakers' film Als twee druppels water (1963) was gebaseerd op W.F. Hermans' roman De donkere kamer van Damokles. De film zette de toon voor de Nederlandse cinema over de Tweede Wereldoorlog in de daarop volgende decennia. Lees verder...
ACHT EEUWEN NEDERLANDSE HARINGVISSERIJ
Visserij bestaat in onze streken al sinds mensenheugenis. Er zijn resten gevonden van zeevis die enkele duizenden jaren voor Christus was gevangen. In de 12e eeuw werd vanuit Vlaanderen en Zeeland al op haring gevist tot voor de Engelse kust. En toen de Engelse koningin Isabella in het jaar 1326 zeewaardige vaartuigen nodig had, omdat ze met haar eigen echtgenoot verwikkeld was in een strijd om de troon, kon ze zo 132 haringschepen huren, waarvan de meeste afkomstig waren uit Zierikzee.
Lees verder...
Zeeuwse haringbuizen voor de Engelse kust, ca. 1550
MIJNHEER NEDERLAND EN HET 'WIJ-GEVOEL'
De Maand van de Geschiedenis 2011 stond in het teken van het 'Wij-gevoel'. Dus kwam er in de Maand van de Geschiedeniskrant een stuk over Mijnheer Nederland, de filmmaker Bert Haanstra. Lees verder...
ANTHONY FOKKER - 100 JAAR 'SPIN'
In 2011 was het honderd jaar geleden dat vliegenier en vliegtuigbouwer Anthony Fokker zijn fameuze vlucht boven Haarlem maakte met de door hem vervaardigde 'Spin'. En was het 15 jaar terug dat vliegtuigfabriek Fokker failliet ging. Luchtvaarthistoricus Marc Dierikx schreef de biografie van de luchtvaartpionier.
Bij de verschijning van zijn boek had ik voor Biografie Bulletin een interview met Marc Dierikx: lees verder...
Voor mijn recensie van Dwarswind. Een biografie van Anthony Fokker: lees verder...
EEN DIERENFILM IN DE TURBULENTE JAREN ZEVENTIG
Bert Haanstra's film Bij de beesten af speelde een rol in het felle debat dat in de jaren zeventig werd gevoerd over 'nature or nurture'. De ethologen Dick Hillenius, Gerard Baerends, Desmond Morris en nobelprijswinnaar Niko Tinbergen wierpen zich voor de film in de strijd. Jane Goodall werkte eraan mee. Rudy Kousbroek voerde de oppositie aan. Zie mijn artikel in Tijdschrift voor Mediageschiedenis of lees verder...
DE TERUGKEER VAN PAUL VERHOEVENS SPETTERS
Zomer 2012 werd een gerestaureerde versie van de film Spetters in roulatie gebracht. De film van regisseur Paul Verhoeven is oorspronkelijk van 1980 en werd indertijd heftig bekritiseerd. Spetters zegt meer over het Nederland van die tijd dan de critici begrepen. Lees verder...
GESCHIEDENIS VAN HET NEDERLANDSE EUTHANASIEDEBAT
‘Wij hebben het in Nederland natuurlijk niet in de juiste volgorde gedaan,' zei Els Borst achteraf. Als minister had zij de euthanasiewet door het parlement geloodst. Terwijl Nederland sinds de jaren zeventig volledig in beslag was genomen door de euthanasiediscussie, werd in het buitenland naar andere wegen gezocht. Zie mijn artikel in nummer 6-2011 van Historisch Nieuwsblad of lees verder...
'Zoals Hans Schoots in dit artikel laat zien, resulteerde de Nederlandse openheid over euthanasie al snel in een dwingende consensus. Het is steeds moeilijker geworden daarvan af te wijken.' (Prof. James Kennedy, Universiteit van Amsterdam).
WARENHUIS C&A IN DE HITLERTIJD
Het kledingwarenhuis C&A schurkte tegen het naziregime aan, blijkt uit nieuw onderzoek. Het bedrijf probeert het niet meer te verzwijgen.
Zie mijn artikel in Vrij Nederland 24-2011: lees verder...
___________________________________________
INTERNATIONAAL
OP VISITE BIJ MARTHA GELLHORN
Vanaf 22 juli 2012 zendt de Amerikaanse kwaliteitszender HBO de televisiefilm Hemingway & Gellhorn uit, over de onstuimige verhouding tussen schrijver en avonturier Ernest Hemingway en oorlogsverslaggever Martha Gellhorn, met niemand minder dan Nicole Kidman in de vrouwelijke hoofdrol. HBO is ook in Nederland via verschillende (betaal)kanalen te bekijken.
In 1995 was ik in Londen op visite bij de inmiddels overleden Martha Gellhorn. Lees verder...
Clive Owen en Nicole Kidman als Hemingway en Gellhorn
Hemingway en Gellhorn figureren ook in Gevaarlijk leven. Een biografie van Joris Ivens. Lees hier hoofdstuk 10 Het Spaanse labyrinth (1937)
De liefde tussen Gellhorn en Hemingway speelde zich af tegen de achtergrond van de burgeroorlog in Spanje (1936-1939).
Lees hier veel meer over de Spaanse Burgeroorlog
SALVADOR DALÍ IN HET MAURITSHUIS
In een tentoonstelling die eind 2011 in het Mauritshuis te Den Haag werd gehouden, confronteerde hoogleraar moderne kunst Carel Blotkamp een aantal twintigste-eeuwse kunstwerken met schilderijen uit vroeger eeuwen. Volgens Salvador Dalí waren Johannes Vermeer en Vélazquez de grootste schilders uit de geschiedenis. Er hing dan ook een Dalí naast het Meisje met de parel. Maar misschien was Dalí interessanter vanwege zijn ideeën en zijn levenshouding dan vanwege zijn schilderijen. Lees verder...
ROBERT MAPPLETHORPE
De Amerikaanse rockzangeres Patti Smith schreef een boek over haar jeugdvriendschap met de latere fotograaf Robert Mapplethorpe. Het verscheen in 2012 in het Nederlands onder de titel Just kids. Over Mapplethorpe bestaat ook al een weinig vleiende biografie. Lees verder...
NIEUWE FOTO'S VAN ROBERT CAPA EN JORIS IVENS IN CHINA
In de fotocollecties van het Rijksmuseum in Amsterdam heeft foto-onderzoeker Rixt Bosma onbekende foto's gevonden die de Amerikaanse fotograaf Robert Capa maakte toen hij in 1938 met filmmaker Joris Ivens en cameraman John Fernhout in China was.
Lees over hun toenmalige verblijf in China ook Gevaarlijk leven. Een biografie van Joris Ivens. Hier hoofdstuk 11 compleet: 'Pokeren in China (1938)'
PARIJS NA DE BEVRIJDING
De Britse historicus Antony Beevor heeft terecht veel aandacht en veel lezers getrokken met zijn boeken over de Slag bij Stalingrad en de ondergang van Berlijn in 1945. Geen wonder dat zijn Nederlandse uitgever nu een boek van hem uit 1994 onder het stof vandaan heeft gehaald en in vertaling heeft uitgebracht. In september 2010 verscheen Parijs na de bevrijding. Bedoeld wordt de bevrijding van Parijs in 1944, tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog. Opnieuw is het een bijzonder lezenswaardig werk.
Lees verder…
_________________________________________________
ARTIKELEN VERSCHENEN IN HISTORISCH NIEUWSBLAD:
DE READE FLAGGE
In 1892 ging vijfzesde van de totale Nederlandse armenzorg naar Friesland. Geen wonder dat het socialisme er in vruchtbare bodem viel. De bevlogen ex-dominee Ferdinand Domela Nieuwenhuis vond er zijn trouwste aanhangers en de Friese advocaat Pieter Jelles Troelstra verdedigde er opgepakte activisten die recht voor allen eisten.
Zie mijn artikel in nummer 6-2011 van Historisch Nieuwsblad of lees verder...
Ferdinand Domela Nieuwenhuis
NAPOLEON BEZOEKT NEDERLAND
200 jaar geleden maakte de Franse keizer Napoleon een rondreis door Nederland. Hij verscheen graag persoonlijk in net veroverde gebieden en in 1810 had hij Nederland geannexeerd. Toch duurde het meer dan een jaar voor hij zijn opwachting maakte in de Hollandse gewesten. Toen hij er eenmaal was, bleek hij vooral een militair in hart en nieren. Zie mijn artikel in nummer 3-2011 van Historisch Nieuwsblad of lees verder...
Napoleon trok via de Watergraafsmeer Amsterdam binnen. Het moment waarop de notabelen hem de sleutels van de stad overhandigen is vereeuwigd in een schilderij dat nog groter is dan De Nachtwacht. Het is te zien in het Amsterdam Museum.
BATAVEN OVERZEE
In de Franse Tijd (1795-1813) kwam er definitief een einde aan Nederland als wereldmacht. Terwijl de vloot een instrument werd in de Franse oorlogvoering, veroverde Engeland zonder veel tegenstand de overzeese gebieden. Zie mijn artikel in Historisch Nieuwsblad nummer 7-2011 of lees verder...
WILLEM I: EINDELIJK KONING
Na de val van Napoleon kwam in Nederland een Oranje op de troon. In 1813 eerst als 'soeverein vorst', in 1815 officieel als koning. Prins Willem dankte zijn hoge positie aan de inspanningen van Gijsbert Karel van Hogendorp, maar ook aan een internationaal machtsspel: Europese grootmachten zagen ten noorden van Frankrijk graag een krachtig vorstendom, dat ook België omvatte. Zie mijn artikel in nummer 1-2011 van Historisch Nieuwsblad of lees verder...
REVOLUTIE OP HET BINNENHOF
De eerste Nederlandse grondwet stamt uit de Frans-Bataafse tijd. Deze Staatsregeling van 1798 laat tot op de dag van vandaag diepe sporen na in onze wetgeving. Ironisch genoeg kwam de wet na veel democratisch geharrewar tot stand door een coup. De grondwet zelf was in veel opzichten uitdrukking van de Nederlandse beweging voor christelijke Verlichting uit de achttiende eeuw. Zie mijn artikel in Historisch Nieuwsblad 7-2010 of lees verder...
ÉMILE ZOLA ALS JOURNALIST
Voor Historisch Nieuwsblad nummer 6-2010 trad Geert Mak op als gasthoofdredacteur. Zijn thema was journalistiek in de twintigste (en negentiende) eeuw. Ik schreef voor het nummer een artikel over het journalistieke werk en de maatschappelijke bemoeienis van de Franse schrijver Émile Zola.
Lees verder...
STADHOUDER VAN NAPOLEON
In 1810 benoemde Napoleon de Fransman Charles-Francois Lebrun tot gouverneur-generaal van Nederland. De keizer eiste keihard optreden tegen de lastige Nederlanders, maar Lebrun koos een gematigder aanpak. Algauw heette hij de goede stadhouder. Zie mijn artikel in Historisch Nieuwsblad 5-2010 of lees verder...
RUTGER JAN SCHIMMELPENNINCK, DE KLEINE DICTATOR
Rutger Jan Schimmelpenninck klom van patriot, volksvertegenwoordiger en ambassadeur in Parijs en Londen op tot raadpensionaris. Daarmee werd hij in 1805 de eerste en laatste Nederlandse dictator. Alleen moest hij wel doen wat Napoleon zei. Zie mijn artikel in nummer 2-2010 van Historisch Nieuwsblad of lees verder...
PROTEST TEGEN DE KEIZER
In 2010 is het tweehonderd jaar geleden dat Nederland werd ingelijfd bij het keizerrijk van Napoleon. Nederlanders moesten dienen in het Franse leger en de armoede in het land groeide schrikbarend. Gewapend met hooivorken, stokken en stenen uitte de bevolking haar ongenoegen.
Zie mijn artikel in Historisch Nieuwsblad 1-2010 of lees verder...
75 JAAR SPAANSE BURGEROORLOG
De Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) geldt als aanloop naar de Tweede Wereldoorlog in Europa. Toch begon hij als een puur binnenlands conflict. Hitler, Mussolini, Stalin en de westerse democratieën wisten aanvankelijk niet wat ze ermee aan moesten. Zie mijn artikel in nummer 2-2011 van Historisch Nieuwsblad of lees verder...
Ontwerp en websitebouw: Rob Zeeman, Amsterdam
Redactie en websitebeheer: Hans Schoots
Foto's in de menubalk boven v.l.n.r.: De Newyorkse gangsterbaas Abe Reles doodgeschoten / Architect Mies van der Rohe in Chicago (r.) / Communistenleider Paul de Groot / Hitlers favoriete filmregisseur Leni Riefenstahl
