Soms doe je als onderzoeker een leuke ontdekking, je schrijft er wat over
in een niet geheel onopgemerkt gebleven boek, en vervolgens blijkt er geen
hond te zijn die je nieuwtje oppikt. Dan zit er niets anders op dan de volgende
gelegenheid af te wachten om je vondst onder de aandacht te brengen: wist u dat Liz Taylor in 1969 een aanzienlijke financiële bijdrage heeft
geleverd aan de productie van de film Het volk en zijn geweren van
de Nederlandse filmmaker Joris Ivens? De betrokkenen hebben er nooit ruchtbaarheid
aan gegeven, zodat het pas openbaar werd toen ik er in Gevaarlijk leven.
Een biografie van Joris Ivens melding van maakte na lezing van correspondentie
in het Ivens-archief.
Als bemiddelaar tussen Taylor en de in Parijs verblijvende Ivens trad regisseur
Joseph Losey op, die zelf ook een financiële bijdrage verstrekte. Losey
kende Ivens nog uit het New York van voor de Tweede Wereldoorlog. Taylor was
weer bevriend met Losey en zal gedacht hebben: als Joe het zegt zal het wel
goed zijn. Terwijl Joe natuurlijk ook bijna niks wist. In ieder geval gaf
Liz Taylor drieduizend dollar aan Ivens, wat nu zou neerkomen op zeker tienduizend
euro, wanneer de toenmalige dure dollar en de inflatie verrekend worden.
Een grote aanslag op Liz' inkomen zal het niet zijn geweest, maar het is toch
een opmerkelijk gegeven, aangezien Ivens in de betreffende film nu niet direct
als filmkunstenaar naar voren treedt. Het volk en zijn geweren is zowat
het meest dogmatische en didactische product uit zijn hele oeuvre. De beelden
worden erin afgewisseld door zulke doekvullende teksten als: 'De haat aanwakkeren
om hem om te vormen tot een ontembare kracht', 'De haat aanwakkeren om beter
te kunnen strijden' of 'De haat aanwakkeren om de overwinning te behalen'.
Als licht verzachtende omstandigheid voor Ivens kan erbij worden aangevoerd
dat de montage min of meer in handen viel van een radicaal collectief van
Franse studenten dat iedereen boven de dertig wantrouwde behalve Mao. Terwijl
Ivens de zeventig al gepasseerd was.
Liz Taylor heeft het werkstuk, dat diende ter ondersteuning van de communistische
guerrilla in Laos, waarschijnlijk nooit gezien. Ook zal ze haar goedgeefsheid
wel nooit hebben onthuld aan John Warner, haar zevende echtgenoot, de republikein
en Korea-veteraan die rond het uitkomen van Het volk en zijn geweren
de Amerikaanse staatsecretaris voor de marine was.
