-
Op 29 mei 2010 berichtte het ANP dat de Nederlandse filmmaker Joris Ivens (1898-1989) een standbeeld heeft gekregen in Parijs. Het is maar hoe je het bekijkt.
De Franse overheid geeft regelmatig vrije opdrachten aan kunstenaars voor een beeld of installatie in een van haar vele monumentale parken. Zo mocht de Ierse beeldend kunstenaar Bryan McCormack een installatie neerzetten in het park van Saint Cloud ten westen van Parijs. Hij koos als onderwerp 'When Joris Ivens meets Hraesvelgr'. Zijn werkstuk is hooguit een strikt particulier Iers eerbetoon, niet het 'Frans eerbetoon' dat de Volkskrant ervan maakte.
McCormack is van 1972. In 1989, het jaar waarin Ivens overleed en de Berlijnse Muur viel, werd de kunstenaar 17. Voor hem is Ivens niet de maker van propagandafilms voor de Sovjetunie, China, Noord-Vietnam, de Pathet Lao (Laos) en de communistische overheden van de DDR, Bulgarije, Polen en Tsjechoslowakije, maar net zo'n mythische figuur als Hraesvelgr (de lichamenverslinder) uit de Noordse mythologie. De lichamenverslinder is dus ook niet Josef Stalin, maar een Scandinavische reus in de gedaante van een adelaar die de wind doet waaien door met zijn vleugels te slaan.
Joris Ivens maakte in 1965 de 33 minuten durende film Pour le mistral. 23 jaar en vele politieke films later volgde de avondvullende film Een verhaal van de wind, een werk met veel oppervlakkige en gezochte quasi-mystiek. Niet te vergeten noemde Ivens zichzelf graag de Vliegende Hollander, waarbij je alweer aan wind en zeilen kunt denken. Enkele windvlagen uit een lang leven dat verder over wat anders ging.
Door Ivens te verbinden met een soort windgod uit Scandinavië geeft McCormack een volkomen irreëel beeld van hem. En wie kwaadwillig is, kan de kitsch van McCormacks werk zien als een weerspiegeling van het kitscherige aan dat van Ivens, wanneer hij zich in hoger sferen wilde begeven.
Zie ook: Mythen rond Joris Ivens
